ศูนย์ความรู้โรคสะเก็ดเงิน

โรคสะเก็ดเงิน คืออะไร

โรคสะเก็ดเงินเป็นโรคอักเสบเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เกิดผื่นหรือปื้นที่มีขุยและอาจมีอาการคัน เจ็บ หรือแตกได้ โรคอาจมีช่วงกำเริบและช่วงสงบ และอาจพบความผิดปกติที่หนังศีรษะ เล็บ หรือข้อร่วมด้วย

ภาพประกอบเชิงแนวคิด ไม่ใช่ภาพผิวจริงหรือภาพเพื่อวินิจฉัย

โรคสะเก็ดเงินไม่ใช่โรคติดต่อ จึงไม่แพร่จากการสัมผัส การใช้ของร่วมกัน หรือการอยู่ใกล้กัน การวินิจฉัยที่ถูกต้องมีความสำคัญ เพราะผื่นหลายชนิดมีลักษณะคล้ายกันและการดูแลขึ้นกับชนิด ตำแหน่ง ความรุนแรง ผลกระทบต่อชีวิต และสุขภาพของแต่ละคน

โรคสะเก็ดเงินเกิดอะไรขึ้นที่ผิวหนัง

การอักเสบที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันทำให้วงจรการสร้างเซลล์ผิวเปลี่ยนไป เซลล์ผิวสะสมบนผิวชั้นบนจนเห็นเป็นผื่นหนาหรือขุย แต่รูปร่าง สี และความหนาของผื่นต่างกันได้ตามชนิดของโรค ตำแหน่ง และสีผิว

อย่าตัดสินจากคำว่า “ขุยสีเงิน” เพียงอย่างเดียว บนผิวแต่ละสี บริเวณอักเสบอาจเห็นเป็นสีชมพู แดง ม่วง น้ำตาลเข้ม หรือเทา และอาจทิ้งรอยสีผิวเปลี่ยนหลังผื่นสงบ แพทย์จึงประเมินทั้งลักษณะผื่น ตำแหน่ง หนังศีรษะ เล็บ ข้อ และประวัติอาการร่วมกัน

[1, 2, 3]

ถ้าสงสัยว่าเป็นสะเก็ดเงิน ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากสังเกตว่าผื่นอยู่ที่ใด เป็นมานานเท่าไร คันหรือเจ็บเพียงใด มีความผิดปกติของเล็บหรืออาการปวดบวมข้อหรือไม่ แล้วนำข้อมูลไปให้แพทย์ประเมิน แพทย์มักวินิจฉัยจากการตรวจผิว หนังศีรษะและเล็บร่วมกับประวัติ และอาจตรวจเพิ่มเติมเมื่อรูปแบบไม่ชัดเจน

หลังยืนยันการวินิจฉัย แผนดูแลจะพิจารณาชนิดและตำแหน่งของผื่น ความรุนแรง ผลกระทบต่อการนอน งาน ความสัมพันธ์และสภาพจิตใจ โรคร่วม ยาที่ใช้อยู่ และความเหมาะสมของแต่ละทางเลือก ไม่ควรใช้แผนการรักษาของผู้อื่นแทนการประเมินของตนเอง

อ่านเรื่องชนิดและตำแหน่งของสะเก็ดเงิน เพื่อรู้ว่าควรบอกแพทย์เรื่องใด
ดูวิธีวินิจฉัยและโรคที่อาจดูคล้ายกัน โดยไม่ใช้เนื้อหาแทนการตรวจ
ทำความเข้าใจทางเลือกตั้งแต่ยาทา การฉายแสง ไปจนถึงยาที่ออกฤทธิ์ทั่วร่างกาย
จดอาการผิว เล็บ ข้อ ปัจจัยที่สงสัย และผลกระทบต่อชีวิตก่อนพบแพทย์

[4, 3]

อาการแบบใดไม่ควรรอดูเอง

ควรขอการประเมินเร่งด่วนในวันเดียวกัน หากผิวแดงหรือเปลี่ยนสีและเจ็บลามกว้างอย่างรวดเร็ว มีตุ่มหนองกระจายร่วมกับไข้ หนาวสั่น ชีพจรเร็ว หรือรู้สึกป่วยมาก เพราะสะเก็ดเงินชนิดตุ่มหนองทั่วตัวและชนิดผิวแดงทั่วตัวอาจรุนแรงได้

หากมีปวด บวม หรือฝืดข้อซ้ำ ๆ โดยเฉพาะตอนเช้า นิ้วหรือนิ้วเท้าบวมทั้งนิ้ว หรือปวดส้นเท้า ควรแจ้งแพทย์เพื่อประเมินข้ออักเสบสะเก็ดเงิน ไม่ควรรอให้ผิวรุนแรงก่อนจึงพูดถึงอาการข้อ

[3, 5, 6]

แหล่งอ้างอิง

แหล่งอ้างอิงเหล่านี้ใช้ประกอบการเรียบเรียงต้นฉบับ และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

โรคสะเก็ดเงิน Psoriasis — สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์. สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. 2025.
Psoriasis: Overview. American Academy of Dermatology. คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยฉบับปัจจุบัน.
Psoriasis: assessment and management (CG153) — Recommendations. National Institute for Health and Care Excellence. 2012; ปรับปรุง 2017; อัปเดตเล็กน้อย 2025.
Psoriasis: Diagnosis and treatment. American Academy of Dermatology. คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยฉบับปัจจุบัน.
Types of psoriasis and serious warning signs. American Academy of Dermatology. คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยฉบับปัจจุบัน.
Psoriatic arthritis: Symptoms. American Academy of Dermatology. คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยฉบับปัจจุบัน.